Tüm yazılar

Zor Diş Çekimi: Kırık Kök ve Cerrahi Diş Çekimi Nasıl Yapılır?

Tıbbi inceleme: Dt. Mehmet Alp Erdem·Son güncelleme:

Zor Diş Çekimi: Kırık Kök ve Cerrahi Diş Çekimi Nasıl Yapılır?

Kısa cevap

Zor (cerrahi) diş çekimi, dişin klasik yöntemle güvenle çıkarılamadığı durumlarda diş etinin açılıp gerekirse dişin parçalara bölünerek çıkarılmasıdır. Kırık veya eğri kökler, kemiğe kaynaşmış dişler, kanal tedavili kırılgan dişler ve sinüs ya da sinire yakın kökler başlıca nedenlerdir. İşlem lokal anestezi ile yapılır; planlama röntgen ve gerekirse 3D tomografiyle yapılır.

Zor diş çekimi nedir, basit çekimden farkı ne?

Dişlerin çoğu, diş hekiminin dişi yuvasında hafifçe genişletip çıkardığı basit bir işlemle çekilir. Diş ağızda görünür durumdaysa, kökleri düzgünse ve çevre kemik elastikiyetini koruyorsa bu yöntem yeterlidir. Ancak bazı dişlerde bu yaklaşım ya mümkün değildir ya da kök kırılması, kemik kaybı gibi istenmeyen sonuçlara yol açabilir.

Cerrahi çekimde diş eti küçük bir kesiyle kaldırılır, dişe görerek ulaşılır, gerektiğinde diş kontrollü biçimde parçalara ayrılır ve her parça ayrı çıkarılır. Kemik yalnızca zorunlu olduğu kadar kaldırılır. Amaç, dişi çıkarırken bölgedeki kemiği ve diş etini mümkün olduğunca korumak; böylece ileride implant, köprü veya protez için sağlıklı bir zemin bırakmaktır.

Hangi dişler zor çekilir?

Kökü kırılmış, eğri veya kemiğe kaynaşmış dişler, kanal tedavili kırılgan dişler ve kökü sinüse ya da sinire yakın dişler en sık zor çekilen dişlerdir. Çoğu zaman birkaç etken bir aradadır ve bunların bir kısmı ancak röntgenle anlaşılır. Muayenede dışarıdan basit görünen bir diş, görüntülemede eğri ya da çok sayıda kök gösterebilir.

Kanal tedavisi görmüş dişler zamanla kırılganlaşır ve çekim sırasında parçalanmaya daha yatkındır. Uzun süre çürük kalmış, diş eti hizasının altına kadar yıkılmış dişlerde ise tutunacak sağlam yüzey kalmamıştır. Yaşla birlikte kemiğin yoğunlaşması da çekimi zorlaştırabilen etkenlerdendir.

Bazen zorluk dişin kendisinden değil, hastanın genel durumundan kaynaklanır. Ağız açıklığının kısıtlı olması, güçlü bir öğürme refleksi, kan sulandırıcı ilaç kullanımı, kontrolsüz diyabet ya da kemik metabolizmasını etkileyen ilaçlar planlamayı değiştirebilir. Bu bilgiler çekimden önce sorulur; gerekirse ilgili hekimle görüşülerek işlem en uygun zamana planlanır.

  • Diş eti hizasında veya altında kırılmış kökler
  • Eğri, ayrık veya uçları kancalaşmış kökler
  • Kemiğe kaynaşmış (ankiloze) dişler
  • Kanal tedavili, kırılgan dişler
  • Kökleri sinüs tabanına veya alt çene sinirine yakın dişler
  • Gömülü veya yarı gömülü dişler (20 yaş dişleri, köpek dişleri)

Cerrahi diş çekimi nasıl planlanır?

Çekimden önce kök sayısı, kökün şekli ve komşu yapılarla ilişkisi röntgende değerlendirilir. Üst arka dişlerde köklerin sinüs tabanıyla, alt arka dişlerde ise alt çene siniriyle mesafesi önemlidir. Bu ilişki panoramik röntgende belirsiz kaldığında 3D tomografi (CBCT) beklenmedik bir durumla karşılaşma ihtimalini azaltır.

Planlamada çekimden sonra ne yapılacağı da konuşulur. Bölgeye implant düşünülüyorsa, çekim soketi kemik koruyucu bir greftle doldurulabilir veya uygun vakalarda implant aynı seansta yerleştirilebilir. Enfeksiyonlu dişlerde ise önce bölgenin iyileşmesi beklenir.

Dt. Mehmet Alp Erdem'in yaklaşımında plan, uygulamadan önce gelir: hangi aletle, hangi yönden, kemiğin ne kadarına dokunularak çalışılacağı görüntüler üzerinde önceden belirlenir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan ya da kronik hastalığı olan hastalarda ilaçlar kendi kendine kesilmez; gerekirse hekimiyle birlikte değerlendirilir.

Kırık kök çekimi nasıl yapılır?

İşlem lokal anestezi ile yapılır; uyuşma etkili olduktan sonra kesici ağrı hissedilmez, yalnızca basınç ve titreşim duyulabilir. Diş eti küçük bir flep halinde kaldırılır, kök görünür hale getirilir. Çok köklü dişlerde kökler birbirinden ayrılarak tek tek çıkarılır; bu, tek parça halinde zorlamaktan daha az kemik kaybına yol açar.

Çekimden sonra soket temizlenir, keskin kemik kenarları yumuşatılır ve diş eti dikişle kapatılır. Tek bir dişin cerrahi çekimi çoğu durumda 30-60 dakika arasında tamamlanır; süre kökün durumuna göre değişir. İşlem sonunda bölgeye tampon konur ve yazılı bakım talimatları verilir.

Zor diş çekimi sonrası iyileşme kaç gün sürer?

İlk saatlerde sızıntı şeklinde kanama normaldir. Şişlik ve ağrı genellikle ikinci veya üçüncü günde en yüksek seviyeye çıkar, ardından azalır. Çoğu kişi bir iki gün içinde günlük işlerine döner; yoğun fiziksel iş yapanlar birkaç gün daha ara verebilir. Dikişler 7-10 gün içinde alınır veya kendiliğinden erir.

Diş eti birkaç haftada kapanır, soketteki kemiğin olgunlaşması ise birkaç ay sürer. Bu nedenle implant planlanan bölgelerde, aynı seansta yerleştirme yapılmadıysa, genellikle birkaç ay beklenir. İlk 24 saatte pipetle içmemek, sigara içmemek ve ağzı sert çalkalamamak pıhtının korunmasına yardımcı olur.

Çekimden sonraki ilk günlerde dikkat edilecekler basittir ama iyileşmeyi belirgin biçimde etkiler. Tamponu önerilen süre boyunca ısırmak, ilk gün yüze aralıklı soğuk uygulamak ve başı biraz yüksekte tutarak uyumak şişliği sınırlar. Ertesi günden itibaren diğer dişler normal fırçalanır, çekim bölgesi ise nazikçe temizlenir. Ilık tuzlu su veya önerilen gargara, yemeklerden sonra bölgeyi çalkalamadan temiz tutmaya yardımcı olur.

  • İlk saatlerde tamponu ısırmak ve sıcak içeceklerden kaçınmak
  • İlk 24 saat pipet, sigara ve sert gargara kullanmamak
  • İlk gün aralıklı soğuk uygulama
  • Birkaç gün yumuşak ve ılık gıdalarla beslenmek
  • Artan ağrı, ateş veya kötü koku olursa hekime haber vermek
Zor diş çekiminden sonra iyileşmenin dönem dönem genel seyri.
DönemNe beklenir
İlk saatlerSızıntı şeklinde kanama; tampon ısırılır
2.-3. günŞişlik ve ağrı en yüksek seviyede, ardından azalır
7-10. günDikişler alınır veya kendiliğinden erir
Birkaç haftaDiş eti kapanır
Birkaç aySoketteki kemik olgunlaşır; implant için genellikle bu süre beklenir

Zor diş çekiminin riskleri nelerdir?

Zor diş çekiminde başlıca riskler kuru soket, enfeksiyon, uzamış kanama, sinüs açıklığı ve sinire yakın köklerde uyuşmadır. En sık görülen sorun kuru soket (alveolit) adı verilen, pıhtının erken kaybıyla ortaya çıkan ağrıdır; genellikle çekimden birkaç gün sonra başlar ve yerel pansumanla tedavi edilir. Enfeksiyon, uzamış kanama ve geçici çene kısıtlılığı da görülebilir.

Üst arka dişlerde ağız ile sinüs arasında küçük bir açıklık oluşabilir; çoğu zaman aynı seansta kapatılır. Alt arka dişlerde, kök sinire çok yakınsa, dudak veya çenede uyuşma gelişebilir. Bu durum nadirdir ve çoğunlukla geçicidir. Riskler, işlem öncesinde görüntüler üzerinden açıkça konuşulur.

Sık sorulan sorular

Kırık kök çekilmezse ne olur?

Ağızda kalan kırık kök bazen yıllarca sessiz kalabilir; ancak çoğu zaman enfeksiyon, apse, kötü koku ve çevre kemikte kayıp riski taşır. Ayrıca köprü, protez veya implant planını zorlaştırır. Kökün çıkarılıp çıkarılmayacağına röntgen ve muayene sonrasında karar verilir.

Cerrahi diş çekimi acıtır mı?

İşlem lokal anestezi altında yapıldığı için sırasında ağrı hissedilmez; basınç ve titreşim duyulabilir. Uyuşma geçtikten sonra birkaç gün ağrı ve şişlik olabilir. Bu şikâyetler genellikle önerilen ağrı kesicilerle kontrol altına alınır ve üçüncü günden sonra azalır.

Zor diş çekimi ne kadar sürer?

Tek bir dişin cerrahi çekimi çoğunlukla 30-60 dakika arasında tamamlanır. Kökün şekli, kemiğe kaynaşma olup olmaması ve dişin konumu süreyi uzatabilir. Birden fazla dişin çekileceği durumlarda süre ve seans sayısı planlama aşamasında belirlenir.

Diş çekiminden sonra dikiş ne zaman alınır?

Dikişler genellikle 7-10 gün sonra kontrol randevusunda alınır. Eriyen dikiş kullanıldıysa birkaç hafta içinde kendiliğinden düşer. Kontrolde diş etinin kapanması ve soketin iyileşmesi de değerlendirilir.

Çekimden hemen sonra implant yapılabilir mi?

Uygun vakalarda evet. Bölgede aktif enfeksiyon yoksa, kemik duvarları sağlamsa ve implantın ilk sabitliği sağlanabiliyorsa implant aynı seansta yerleştirilebilir. Aksi halde soket greftle korunur ve birkaç ay iyileşme beklenir. Karar 3D tomografi ve muayene sonrasında verilir.

Kan sulandırıcı kullanırken diş çekilir mi?

Çoğu durumda çekim yapılabilir, ancak ilaç kendi kendine kesilmemelidir. İlacın türü ve dozu, ilacı yazan hekimle birlikte değerlendirilir; gerekirse kan değerlerine bakılır. Çekim sırasında ek kanama kontrol yöntemleri kullanılır.

Zor diş çekiminden sonra ne zaman işe dönülür?

Çoğu kişi bir iki gün içinde masa başı işine dönebilir. Şişlik ikinci ve üçüncü günde en yüksek seviyeye ulaştığı için, ağır fiziksel iş veya spor yapanların birkaç gün daha ara vermesi rahatlatır. İlk hafta yumuşak gıdalar tercih edilmelidir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi kararı muayene ve görüntüleme sonrası hekim tarafından verilir.