Cerrahi
Gömülü Diş ve 20 Yaş Dişi Çekimi
Tıbbi inceleme: Dt. Mehmet Alp Erdem·Son güncelleme:
Gömülü diş ve 20 yaş dişi nedir?
20 yaş dişleri, yani üçüncü azı dişleri, ağzın en arkasında yer alır ve genellikle 17-25 yaş arasında sürer. Çenede yeterli yer yoksa, diş yan yatmışsa ya da kemik içinde kalmışsa tam olarak ağza çıkamaz. Kemik içinde tamamen kalan dişe gömülü diş, bir kısmı diş etinden görünen dişe ise yarı gömülü diş denir.
Gömülü dişler en sık alt çenedeki 20 yaş dişlerinde görülür; daha seyrek olarak üst köpek dişleri ve küçük azılar da gömülü kalabilir. Bir dişin gömülü olması tek başına hastalık anlamına gelmez. Önemli olan, dişin çevresindeki dokulara zarar verip vermediği ve ileride sorun çıkarma olasılığının ne kadar yüksek olduğudur.
Yarı gömülü dişlerin çevresinde diş eti ile diş arasında temizlenmesi zor bir cep oluşur. Bu cepte biriken yiyecek artıkları ve bakteriler, 20 yaş dişi ağrısının en sık nedeni olan perikoronit denilen diş eti iltihabına yol açar. Tamamen gömülü dişler ise çoğu zaman yıllarca sessiz kalabilir.
20 yaş dişi ne zaman çekilmeli?
Çekim kararı belirtilere ve görüntüleme bulgularına göre verilir. Hiç şikâyet vermeyen, tamamen kemik içinde duran ve çevresinde değişiklik olmayan bir diş çoğu zaman düzenli kontrollerle izlenebilir. NHS ve Amerikan Diş Hekimleri Birliği gibi kaynaklar da sağlıklı ve belirti vermeyen 20 yaş dişlerinin rutin olarak çekilmesini önermez. Aşağıdaki durumlarda ise çekim genellikle önerilir:
- Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit), şişlik veya ağız kokusu
- 20 yaş dişinde ya da önündeki 7 numaralı azı dişinde çürük
- Komşu dişin kökünde erime veya dişler arasında kemik kaybı
- Diş çevresinde kist (çoğunlukla dentigeröz kist) ya da başka bir lezyon
- Ortodontik, protetik veya cerrahi bir tedavi planının gerektirmesi
Gömülü diş ameliyatı nasıl planlanır?
Dt. Mehmet Alp Erdem her çekimi panoramik röntgenle değerlendirir. Alt 20 yaş dişinin kökleri çene sinirine (alt alveolar sinir) yakın görünüyorsa 3D tomografi (CBCT) çekilir. Tomografi, kökün sinirle ilişkisini, kemik kalınlığını ve dişin açısını üç boyutlu gösterir; böylece kesinin yeri, kaldırılacak kemik miktarı ve dişin hangi yönden bölüneceği işlemden önce belirlenir.
Yaklaşımın temelinde önce plan, sonra uygulama ilkesi vardır. Amaç, dişi en az kemik kaldırarak ve komşu dokuları koruyarak çıkarmaktır. Diş çoğu zaman birkaç parçaya bölünerek alınır; bu yöntem daha küçük bir alanda çalışmayı sağlar ve işlem sonrası şişliği sınırlamaya yardımcı olur.
Muayenede çekimin gerekip gerekmediği, varsa alternatifleri, beklenen iyileşme süresi ve olası riskler açıkça konuşulur. Ardından size yazılı bir tedavi planı verilir. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, kalp hastalığınız veya diyabetiniz varsa bunu muayenede belirtmeniz planlamanın önemli bir parçasıdır.
Çekime alternatifler
Belirti vermeyen ve risk taşımayan dişlerde izlem geçerli bir seçenektir; genellikle bir ya da iki yılda bir kontrol röntgeni önerilir. İzlenen bir dişte ileride iltihap, çürük veya kist gelişirse çekim o zaman planlanır. Bu nedenle kontrolleri aksatmamak önemlidir. Kökleri sinire çok yakın bazı alt 20 yaş dişlerinde ise koronektomi düşünülebilir.
Kökleri sinire çok yakın olan bazı alt 20 yaş dişlerinde koronektomi düşünülebilir: dişin taç kısmı alınır, sinire temas eden kökler bilinçli olarak yerinde bırakılır. Bu yöntem sinir hasarı riskini azaltmayı hedefler; ancak köklerinde iltihap bulunan dişler için uygun değildir.
Üst köpek dişi gibi ağızda işlevi olan gömülü dişlerde ise çekim yerine, ortodonti tedavisiyle birlikte dişin cerrahi olarak açığa çıkarılıp yerine yönlendirilmesi planlanabilir.
Riskler ve iyileşme süreci
İlk 2-3 günde şişlik, hafif kanama, ağız açmada kısıtlılık ve ağrı beklenen durumlardır; çoğu kişi önerilen ağrı kesicilerle bu dönemi rahat geçirir. Şişlik genellikle ikinci veya üçüncü gün en belirgin hale gelir, ardından azalır. Bir hafta içinde günlük yaşamın büyük kısmı normale döner.
Kuru soket, yani çekim boşluğundaki kan pıhtısının erken kaybı, birkaç gün sonra artan ağrıyla kendini gösterir ve pansumanla tedavi edilir. Sigara bu riski belirgin şekilde artırır. Alt dudakta, çenede veya dilde uyuşma nadir görülür ve çoğunlukla geçicidir; tomografi ile planlama bu riski önceden değerlendirmek için yapılır.
- İlk 24 saat çekim bölgesini çalkalamayın, pipetle içmeyin
- İlk gün soğuk uygulama, sonraki günlerde ılık tuzlu su gargarası yapın
- En az 48-72 saat sigara içmeyin
- Birkaç gün yumuşak ve ılık besinler tercih edin, diğer tarafla çiğneyin
- Önerilen ilaçları düzenli kullanın, ağır sporu bir hafta erteleyin
Çekimden sonra: kemik iyileşmesi ve uzun vadeli bakım
Diş eti 2-3 hafta içinde kapanır, çekim boşluğundaki kemik ise birkaç ay içinde dolar. Genç hastalarda iyileşme genellikle daha hızlıdır; bu nedenle sorun çıkaracağı öngörülen bir dişin erken yaşta alınması bazı durumlarda iyileşmeyi kolaylaştırır. Masa başı işe dönüş çoğunlukla 2-3 gün sürer; günlük yaşamın büyük kısmı bir hafta içinde normale döner.
20 yaş dişi çekimi, komşu 7 numaralı azı dişinin arka yüzünü temizlemeyi de kolaylaştırır. Çekimden sonra o bölgede diş ipi ve ara yüz fırçası kullanımına özen göstermek, altı ayda bir kontrol ve diş taşı temizliği yaptırmak, komşu dişin uzun süre sağlıklı kalmasına yardımcı olur.
| Zaman | Beklenen durum |
|---|---|
| İlk 24 saat | Çalkalama ve pipet yok; soğuk uygulama |
| 2-3. gün | Şişlik en belirgin, ardından azalır; masa başı işe dönüş |
| Yaklaşık 1 hafta | Günlük yaşam büyük ölçüde normale döner; ağır spora dönüş |
| 2-3 hafta | Diş eti kapanır |
| Birkaç ay | Çekim boşluğundaki kemik dolar |
Tedavi süreci
- 01
Muayene ve görüntüleme
Panoramik röntgen çekilir; kök sinire yakınsa 3D tomografi ile dişin konumu ayrıntılı incelenir.
- 02
Plan ve bilgilendirme
Çekimin gerekip gerekmediği, alternatifler, olası riskler ve iyileşme süreci yazılı plan ile anlatılır.
- 03
Cerrahi çekim
Lokal anestezi altında, gerekiyorsa diş bölünerek ve kemik en az düzeyde kaldırılarak çıkarılır; bölge dikilir.
- 04
Kontrol
7-10 gün sonra kontrol yapılır, gerekiyorsa dikişler alınır ve iyileşme değerlendirilir.
Şehir dışından ve yurt dışından gelen hastalar için
Mevcut panoramik röntgen veya tomografinizi WhatsApp üzerinden gönderirseniz ön değerlendirme yapılabilir; böylece gelmeden önce çekimin gerekip gerekmediği ve kaç diş planlandığı hakkında genel bir fikir edinirsiniz. Kesin karar muayeneden sonra verilir. Tek ziyaret genellikle yeterlidir ve İstanbul'da 5-7 gün kalmak, ilk kontrolün yapılmasına imkân verir.
Almanya, Hollanda veya başka bir ülkeden ya da başka bir şehirden İstanbul'a gelen hastalar için genellikle tek ziyaret yeterlidir: muayene ve çekim çoğu zaman aynı gün ya da ertesi gün yapılabilir. İlk kontrolün yapılabilmesi için İstanbul'da 5-7 gün kalmayı planlamak uygundur. Eriyen dikiş kullanıldığında dikiş aldırmak için yeniden gelmeniz gerekmez; sonraki kontrolü kendi diş hekiminizde yaptırabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
20 yaş dişi çekimi acıtır mı?
İşlem lokal anestezi altında yapıldığı için sırasında ağrı hissedilmez; yalnızca basınç ve titreşim hissedilebilir. Anestezinin etkisi geçtikten sonra 2-3 gün ağrı ve şişlik olması normaldir. Çoğu kişi önerilen ağrı kesicileri düzenli kullanarak bu dönemi rahat geçirir.
Gömülü diş ameliyatı ne kadar sürer?
Dişin konumuna ve kök yapısına göre değişmekle birlikte tek bir gömülü diş için işlem genellikle 20-60 dakika sürer. Kemik içinde derin yerleşmiş ya da kökleri eğri dişlerde süre uzayabilir. Size özel tahmini süre, muayene ve görüntülemeden sonra söylenir.
Belirti vermeyen 20 yaş dişi çekilmeli mi?
Her zaman değil. Tamamen kemik içinde duran, çevresinde iltihap, çürük, kist veya kemik kaybı olmayan bir diş düzenli röntgen kontrolüyle izlenebilir. Yarı gömülü dişler ise temizlenmesi zor olduğu için daha sık sorun çıkarır. Karar, muayene ve görüntülemeden sonra kişiye özel verilir.
Dört 20 yaş dişi aynı anda çekilebilir mi?
Genel sağlık durumu uygunsa ve dişlerin konumu izin veriyorsa dört diş aynı seansta çekilebilir. Bazı kişiler için sağ ve sol tarafın ayrı seanslarda çekilmesi, beslenmeyi kolaylaştırdığı için daha konforludur. Seans sayısı dişlerin zorluk derecesine ve sizin tercihinize göre birlikte belirlenir.
20 yaş dişi çekiminden sonra şişlik ne zaman iner?
Şişlik çoğunlukla ikinci veya üçüncü gün en belirgin hale gelir, ardından azalır ve bir hafta içinde büyük ölçüde iner. İlk gün aralıklı soğuk uygulama, başı yüksekte tutarak uyumak ve önerilen ilaçları düzenli kullanmak şişliği sınırlamaya yardımcı olur.
Kuru soket nedir, nasıl önlenir?
Kuru soket, çekim boşluğundaki kan pıhtısının erken çözülmesiyle birkaç gün sonra başlayan ve giderek artan ağrıdır. Sigara içmemek, ilk gün çalkalama ve pipet kullanmaktan kaçınmak riski azaltır. Gelişirse bölge temizlenip içine pansuman yerleştirilir ve şikâyet genellikle kısa sürede geçer.
Çekimden sonra ne zaman işe veya okula dönebilirim?
Masa başı çalışanların çoğu 2-3 gün sonra işine veya okuluna dönebilir. Ağır fiziksel efor ve spor için yaklaşık bir hafta beklemek önerilir. İki tarafın aynı anda çekildiği ya da derin gömülü dişlerin alındığı durumlarda dinlenme süresi biraz daha uzun olabilir.
Gömülü diş çekimi sinire zarar verir mi?
Alt 20 yaş dişinin kökleri çene sinirine yakın olabilir; bu nedenle dudakta, çenede veya dilde uyuşma nadir de olsa görülebilir ve çoğunlukla geçicidir. Riskin değerlendirilmesi için 3D tomografi çekilir. Kökler sinire çok yakınsa koronektomi gibi daha koruyucu yöntemler konuşulur.
Gömülü diş çekiminin ücretini neler belirler?
Dişin kemik içindeki derinliği, açısı, kök yapısı, tomografi gerekip gerekmediği ve aynı seansta kaç diş çekileceği planı ve maliyeti etkiler. Bu nedenle sabit bir rakam vermek doğru olmaz. Muayene ve görüntülemenin ardından tedavi planı ve maliyeti yazılı olarak paylaşılır.
Rehber yazıları

Hazırlayan ve gözden geçiren
Dt. Mehmet Alp ErdemDiş hekimi · Yeditepe Üniversitesi ağız, diş ve çene cerrahisi doktorası
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi kararı muayene ve görüntüleme sonrası hekim tarafından verilir.
Muayene için bir saat ayıralım
WhatsApp'tan yazın, size uygun gün ve kliniği birlikte planlayalım. Daha önce çekilmiş röntgen veya tomografiniz varsa muayeneye getirin.
İlgili tedaviler
Çene Kisti ve İyi Huylu Çene Lezyonları
Çene kistlerinin tomografi ile planlanan cerrahi tedavisi, patolojik incelemesi ve düzenli kontrolle takibi.
DetaylarKemik Grefti (Kemik Tozu ile Kemik Ekleme)
İmplant için kemik hacmi yetersizse eksik kemiği yeniden oluşturmak: grefti türleri, uygulama şekilleri, iyileşme ve riskler.
DetaylarDiş İmplantı (İmplant Tedavisi)
Eksik dişin yerine çene kemiğine yerleştirilen yapay kök: planlama, iyileşme süresi, riskler ve uzun ömür için bakım.
Detaylar